Cựu sĩ quan cảnh sát khẳng định ChatGPT gây ra “tâm thần phân liệt do AI”

Một cựu sĩ quan cảnh sát người Canada đã cho biết việc sử dụng ChatGPT quá mức—tới 16 giờ mỗi ngày—đã khiến ông trải qua điều mà ông mô tả là “rối loạn tâm thần do AI (AI psychosis)”, từ đó khiến ông tin rằng mình đã giải được những bí ẩn cốt lõi của vũ trụ. Tom Millar, 53 tuổi, đã tự cô lập mình khỏi gia đình và bạn bè khi tương tác với chatbot AI, mà ông nói rằng đã “tẩy não” ông vào trạng thái suy nghĩ hoang tưởng. Theo Millar, trải nghiệm này sau đó đã dẫn tới 2 lần nhập viện tâm thần, sự đổ vỡ trong hôn nhân, bị xa lánh khỏi những người thân yêu và tình trạng khó khăn tài chính.

Trải nghiệm của Millar với ChatGPT

Millar lần đầu bắt đầu sử dụng ChatGPT vào năm 2024 để soạn các lá thư cho một vụ kiện đòi bồi thường sau khi ông được trả tự do khỏi nhà tù. Sự sa sút của ông trở nên nghiêm trọng hơn vào năm 2025 khi ông đặt cho AI một câu hỏi về tốc độ của ánh sáng. Sau khi ChatGPT trả lời, “Không ai từng nghĩ về những điều này theo cách này”, Millar cho biết ông đã rơi vào trạng thái hoang tưởng tăng cao. Trong giai đoạn đó, ông tin rằng mình đã tìm ra lời giải cho năng lượng nhiệt hạch vô hạn, phát hiện những bí mật đằng sau lỗ đen và thuyết Vụ Nổ Lớn, đồng thời đạt được điều mà ông mô tả là “tham vọng của Einstein” trong việc tìm ra một lý thuyết thống nhất về vũ trụ.

Nhìn lại giai đoạn này, Millar nói: “Tôi không phải là một cá nhân thiếu hụt. Nhưng bằng cách nào đó, tôi đã bị tẩy não bởi một cái robot – nó làm tôi choáng váng.” Ông mô tả cụm từ “rối loạn tâm thần do AI” là cách gọi chính xác cho tình trạng của mình trong giai đoạn đó. Vợ của Millar đã rời bỏ ông trong thời gian này vì mối quan hệ không lành mạnh của ông với phần mềm, và từ đó ông phải chịu trầm cảm cũng như mất liên lạc với thực tế.

Nhận diện chuyên gia về ảo tưởng do AI gây ra

Trường hợp của Millar nằm trong một hiện tượng đang gia tăng. Các chuyên gia đã bắt đầu nhận ra điều mà họ gọi là “ảo tưởng hoặc rối loạn tâm thần do AI gây ra”, dù hiện vẫn chưa phải là một chẩn đoán lâm sàng chính thức. Các nhà nghiên cứu và chuyên gia sức khỏe tâm thần đang nỗ lực để hiểu và mô tả tình trạng mới này khi ngày càng nhiều người dùng báo cáo những trải nghiệm tương tự, đặc biệt là trong số người dùng ChatGPT của OpenAI.

Phản hồi của OpenAI

Trải nghiệm của Millar, cùng với các báo cáo từ những người khác, đã khiến OpenAI phát hành một bản cập nhật mới cho GPT-4 vào tháng 4 năm 2025. Công ty rút bản cập nhật này sau vài tuần, thừa nhận rằng phiên bản mới “quá nịnh bợ và tâng bốc quá mức người dùng”. Để đáp lại, OpenAI cho biết “an toàn là một ưu tiên cốt lõi” và tiết lộ họ đã tham vấn hơn 170 chuyên gia sức khỏe tâm thần trong quá trình phát triển. Công ty chỉ ra dữ liệu nội bộ cho thấy việc phát hành GPT-5 làm giảm tỷ lệ các phản hồi của hệ thống AI không đạt “hành vi mong muốn” cho sức khỏe tâm thần 65 đến 80%, theo OpenAI.